مرتضى مطهرى
87
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )
خطرى است كه كيان اسلام را تهديد مىكند . راه مبارزه با اين خطر تحريم و منع نيست . مگر مىشود تشنگانى را كه براى جرعهاى آب لهله مىزنند ، از نوشيدن آب موجود به عذر اينكه آلوده است منع كرد ؟ ! اين ما هستيم كه مسئوليم . ما به قدر كافى در زمينههاى مختلف اسلامى كتاب به زبان روز عرضه نكردهايم . اگر ما به قدر كافى آب زلال و گوارا عرضه كرده بوديم ، به سراغ آبهاى آلوده نمىرفتند . گر نه تهى باشدى بيشتر اين جويها * خواجه چرا مىدود تشنه در اين كويها راه مبارزه ، عرضه داشتن صحيح اين مكتب در همهء زمينهها با زبان روز است . حوزههاى علميهء ما كه امروز اينچنين شور و هيجان فعاليت اجتماعى يافتهاند بايد به مسئوليت عظيم علمى و فكرى خود آگاه گردند ، بايد كارهاى علمى و فكرى خود را ده برابر كنند ، بايد بدانند كه اشتغال منحصر به فقه و اصول رسمى جوابگوى مشكلات نسل معاصر نيست . 2 . تجددگرايى افراطى . پرهيز از افراط و تفريط و گرايش به اعتدال در هر كارى خالى از دشوارى نيست . گويى هميشه راه اعتدال يك خط باريك است كه اندك بىتوجهى موجب خروج از آن است . اينكه در آثار دينى وارد شده كه « صراط » از « مو » باريكتر است اشاره به همين نكته است كه رعايت اعتدال در هر كارى سخت و دشوار است . بديهى است كه مشكلات جامعهء بشرى نو مىشود و مشكلات نو راه حل نو مىخواهد . « الحوادث الواقعه » چيزى جز پديدههاى نوظهور نيست كه حل آنها بر عهدهء حاملان معارف اسلامى است . سرّ ضرورت وجود مجتهد در هر دوره و ضرورت تقليد و رجوع به مجتهد زنده همين است ، و الّا در يك سلسله مسائل استاندارد شده ميان تقليد از زنده و مرده فرقى نيست . اگر مجتهدى به مسائل و مشكلات روز توجه نكند ، او را بايد در صف مردگان به شمار آورد . افراط و تفريط در همين جا پيدا مىشود . برخى آنچنان عوامزده هستند كه تنها معيارشان سليقهء عوام است و عوام هم گذشتهگراست و به حال و آينده كارى ندارد . برخى ديگر كه به مسائل روز توجه دارند و دربارهء آينده مىانديشند متأسفانه سخاوتمندانه از اسلام مايه مىگذارند ؛